Computertotaal

Heeft Blu-Ray net de hd-dvd uitgeschakeld, kunnen we ons alweer opmaken voor de volgende standaardenstrijd. Ik had er binnen een week twee keer mee te maken.

Eerst meldde mijn zoon zich via de chat. Hij had een .odt-bestand toegestuurd gekregen en kon het niet openen. Wat het was, vroeg hij, en wat hij nodig had om het te kunnen lezen. Dus ik uitleggen dat het waarschijnlijk gemaakt was met OpenOffice.org, het gratis alternatief voor Microsoft Office, en als hij dat installeerde, hij voortaan altijd raad zou weten met dit soort bestanden.

Mijn zoon heeft, net als ik, een hekel aan het installeren van software die niet strikt noodzakelijk is. Bovendien is hij redacteur bij een krant en kwam het bestand in kwestie van een freelancer. Dus hij verklaarde dat hij de freelancer zou opdragen het bestand aan te leveren in een voor hem bruikbare vorm.

En ik voelde me schuldig tegenover de freelancer, die mogelijk van iemand als ik te horen had gekregen dat het verstandig was OpenOffice.org te kiezen en dat advies nog had opgevolgd ook. (Overigens kan OpenOffice.org prima in gangbare bestandsformaten opslaan, zoals .doc en .txt, dus groot zullen de moeilijkheden niet zijn geweest.)

Een paar dagen later kreeg ik zelf een paar bestanden van een collega. Het leken gewone .doc-files. Maar bij het openen gaf mijn Word (2000) een foutmelding. Toen ik die negeerde verscheen er een geweldige diarree van onbegrijpelijke symbolen zonder één herkenbaar woord op mijn scherm. Overleg met de afzender bevestigde mijn vermoeden: de bestanden waren gemaakt met de nieuwe versie van Office, in dit geval Office 2008 voor de Mac. Vreemd genoeg hadden ze de extensie .doc gekregen in plaats van het nieuwe .docx. Ook ik heb mijn collega gevraagd de teksten in een andere vorm te sturen.

Zo bleek een .docx-bestand van 169 kB slechts 3,2 KB aan echte tekst te bevatten. Vijftig regels troep voor iedere regel nuttige lading! Mooi staaltje efficiënt programmeren. Hetzelfde verhaal in .odt-vorm was 4,5 KB groot. Zou ik al mijn artikelen, brieven en andere teksten, ongeveer 20.000 bestanden, in odt-vorm opslaan dan zou dat 100 MB kosten. In docx-formaat zou het gaan om bijna 40 GB. Als je wel eens een back-upje draait is dat iets om over na te denken.

Dat OpenOffice.org van .odt het standaardformaat maakt en dat Microsoft met .docx hetzelfde doet, is van beide niet zo slim. OpenOffice.org maakt het zijn gebruikers onnodig moeilijk, want ze zullen problemen krijgen als ze hun bestanden met anderen willen delen. Microsoft kun je monopoliemisbruik verwijten, want het gevolg zal zijn een druk op gebruikers om Office 2007 of 2008 te kopen. Op Microsoft rust wat mij betreft de verdenking dat ook de bedoeling is.

Het meest klantvriendelijk zou zijn als beide fabrikanten dit probleem bij installatie zouden melden: 'U kunt nu kiezen voor een standaard opslagformaat. We hebben iets nieuws, dat heeft voordelen, maar kan problemen geven bij de uitwisseling. Als u vooral eenvoudige teksten schrijft, zoals brieven, kunt u kiezen voor een ouder, meer gangbaar formaat.' Kan mevrouw Kroes daar even een briefje over naar Redmond sturen? Volgens mij zullen ze niet weten hoe snel ze aan haar wensen moeten voldoen.

Wat gaan we doen: .docx, .odt of het oude .doc? Microsoft voert een strijd om .docx (preciezer: ooxml, waaronder alle Office 2007-formaten vallen) erkend te krijgen als iso-standaard - wat .odt allang is (preciezer: odf, waaronder de formaten van OpenOffice.org vallen).

Punt is dat deze Microsoft-standaard een Microsoft-standaard blijft, waarover Microsoft macht heeft via Office. Macht die Microsoft heeft, zal Microsoft vroeg of laat voor eigen gewin gebruiken. Dat zit diep in het dna van het bedrijf. Technische bezwaren tegen ooxml zijn er ook; zie het Nederlandse Wikipedia-lemma hierover.

Neem geen risico. Gebruik OpenOffice of desnoods een oude versie van Microsoft Office. Weiger bestanden waarvoor Office 2007 of 2008 vereist is. Laat je niet dwingen tot een onnodige upgrade. En, misschien wel het belangrijkste: als je Office 2007 of 2008 krijgt van je werkgever, stel dan oudere formaten in als standaard, zoals .doc en .xls. Dwing anderen niet tot het gebruik van onnodig ingewikkelde en dure software.